Bevolkingsdaling en krimpende steden
Al sinds 2004 ben ik regelmatig bezig met oorzaken en gevolgen van demografische krimp. In het oosten van Duitsland is de krimp van de bevolking al in 1989 begonnen. Sinds enkele jaren wordt het fenomeen echter ook in de rest van Duitsland, Nederland en Europa zichtbaar. In dit dossier heb ik mijn publicaties over dit onderwerp, en relevante andere informatie verzameld.
Sinds het voorjaar van 2006 is het thema 'demografische krimp' actueel in Nederland. Op deze pagina geef ik een overzicht van de discussie die sindsdien is ontstaan. De discussie over krimp begon naar aanleiding van een publicatie "Structurele Bevolkingsdaling" van de onderzoekers Wim Derks, Peter Hovens en Leo Klinkers. Vervolgens zijn er vele reacties geweest. Sommige commentaren zien krimp als bedreiging, anderen juist als een kans (bijvoorbeeld op milieu en filegebied). Het Ruimtelijk Planbureau ziet in krimp geen kans of bedreiging, maar denkt dat het fenomeen weinig invloed zal hebben op de ruimtelijke ordening. Zelf denk ik niet dat krimpende steden en dorpen gedoemd zijn,
Op deze pagina laat ik een aantal cijfers zien over bevolkingsdaling in Nederland tussen 2008 en 2025. In veel gemeenten zullen in de toekomst minder inwoners leven dan op dit moment. Ondanks dat er steeds minder mensen in één huis wonen, zal in een aantal gemeenten ook het aantal huishoudens afnemen.
Bij demografische krimp kan het gaan om minder inwoners, minder huishoudens of beide. De oorzaak van minder huishoudens kan zowel in een sterfteoverschot (geboorte-sterfte) als in migratie (verhuizingen van en naar de gemeente) liggen. Hier zitten belangrijk verschillen tussen krimpgebieden. Ik introduceer ze hier.
In West-Duitsland is men sinds begin deze eeuw bezig met het verschijnsel van de krimpende stad. Aangespoord door de Oost-Duitse ontwikkelingen is men begonnen met pilot-projecten waarmee men meer inzicht wil krijgen in de manier waarop met krimpende steden moet worden omgegaan. De uitkomsten van dit programma kunnen ook voor Nederlandse steden een schat aan informatie opleveren.
Voor Stadtumbau West is vele malen minder geld ter beschikking gesteld als voor het Stadtumbau Ost programma. Er worden in West-Duitsland dan ook voornamelijk kleinschalige projecten uitgevoerd. Zoals gezegd is het hoofddoel het project ook om meer inzicht te krijgen in oplossingen die men in de toekomst moet gaan toepassen.
Wittenberge is een stadje van 20.000 (voorheen 30.000) inwoners. Wittenberge ligt in het noordoosten van de voormalige DDR, tussen Hamburg en de Duitse hoofdstad Berlijn. Op deze pagina meer informatie over deze krimpende stad.